AA
A
zapisz się do newslettera: 

Rząd przyznał się do niedostatecznego uwzględnienia w postępowaniu krajowym racji osoby z niepełnosprawnością intelektualną

ETPC wydał decyzję w sprawie M.P. przeciwko Polsce (nr skargi 20416/13), w ramach której uznał jednostronną deklarację polskiego rządu o naruszeniu w stosunku do skarżącego postanowień Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Skarżący w postępowaniu przed ETPC reprezentowany był przez dr Monikę Zimę-Parjaszewską, prawniczkę oraz prezeskę Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną.

Sprawa dotyczyła syna skarżącego, który twierdził, że został zgwałcony przez swojego terapeutę. W ramach postępowania krajowego terapeuta został uniewinniony – głównie z tego powodu, że sądy uznawały zeznania syna M.P. za niewiarygodne z uwagi na stan jego niepełnosprawności intelektualnej.

„W jednostronnej deklaracji rząd przyznał, że doszło do naruszenia wymiaru proceduralnego Artykułu 3 Konwencji – zakazu tortur oraz innego nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. W toku postępowania wyjaśniającego, a następnie sądowego, organy nie wzięły bowiem w sposób dostateczny pod uwagę, że ofiarą zarzucanych przestępstw była osoba z niepełnosprawnością intelektualną. Rząd RP zgodził się z tytułu naruszenia Konwencji wypłacić skarżącemu kwotę 40 000 złotych” – tłumaczy Katarzyna Wiśniewska, koordynatorka Programu Spraw Precedensowych HFPC.

W ramach postępowania przed ETPC opinię przyjaciela sądu przedstawiły organizacje pozarządowe z różnych państw europejskich: Mental Disability Advocacy Centre w Budapeszcie (MDAC), Forum na rzecz praw człowieka „FORUM” w Pradze, Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną oraz HFPC. „W naszej opinii dokonaliśmy m.in. analizy standardów polskich i międzynarodowych w zakresie prawnych i praktycznych ułatwień dostępu dla osób z niepełnosprawnością intelektualną do postępowań sądowych oraz przygotowawczych. Wskazaliśmy, że w polskim systemie prawa karnego brakuje rozwiązań, które uwzględniałyby szczególne potrzeby osób z niepełnosprawnościami oraz chroniłyby je przed powtórną wiktymizacją” – dodaje Marcin Szwed, prawnik HFPC.

Oprócz skierowania opinii przyjaciela sądu do ETPC, HFPC zwróciła również uwagę na sytuację osób z niepełnosprawnością intelektualną w postępowaniach sądowych w apelu do Ministra Sprawiedliwości z listopada 2015 r., w którym zawarte były postulaty wprowadzenia do prawa procesowego stosownych udogodnień.

„Wydanie przez ETPC decyzji w sprawie M.P. przeciwko Polsce może potencjalnie doprowadzić do wprowadzenia do polskiego procesu – w szczególności karnego – korzystnych zmian, które w pełni uwzględnią potrzeby osób z niepełnosprawnością intelektualną występujących w charakterze świadków lub ofiar przestępstw. Takie zmiany nie mogą ograniczać się jednak jedynie do treści prawa. Konieczne jest również wzmacnianie świadomości wśród sędziów i prokuratorów, że osoby z niepełnosprawnością intelektualną są szczególnie narażone na bezpodstawne zlekceważenie ich racji w toku postępowania” – ocenia Michał Kopczyński, prawnik HFPC.

 

Decyzja ETPC (w j. angielskim) dostępna jest tutaj.

Opinia HFPC dostępna jest tutaj.

Wystąpienie HFPC do Ministra Sprawiedliwości dostępne jest tutaj.


Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. Dowiedz się więcej jak je wyłączyć.